Yazar: Barış Soref
 dakikalık okuma

Minimum çalışan ürün: Yeni iş fikrinizin ilgi göreceğinden mümkün olan en hızlı şekilde nasıl emin olabilirsiniz?

Online dünyada para kazanmayı hedefliyorsan mutlaka senin de aklına zaman zaman baz iş fikirleri geliyordur. Bazı fikirleri aklımıza gelir gelmez çürüse de bazıları aklımızın bir kenarında kalır.

Ama fikir ne olursa olsun daima henüz fikir aşamasındayken acaba bu iş fikri tutar mı yoksa tutmaz mı düşüncesinden hiç kurtulamayız.

İş fikri ne olursa olsun hayata geçirebilmek için başlangıçta oldukça fazla bir zaman ve efor ayırmak gerekecektir. Başınıza gelebilecek en kötü şey büyük uğraşlar verip sürdürdüğün iş fikrinin hiç bitmeyen bir proje haline gelmesi olacaktır.

Minimum çalışan ürün 1

Yeni iş fikirlerin ile ilgili belki tekrar bu döngüye düşmekten çekiniyorsun, belki de online olarak bir ürün satma konusunda başarılı olamamaktan korkuyorsun.

Online satış dünyasında hayatta kalabilmek ve başarılı olabilmek için dijital ürün yada hizmetlerini olabildikçe hızlı ve az bir uğraş ile ortaya koyabilmenelisin.

Bu yazımda sana bunu nasıl yapabileceğini ve iş fikirlerinin, üzerlerinde uğraşmaya değer olup olmadığından nasıl emin olabileceğinden bahsedeceğim.

Basit ama işe yarar bir prototip ile başla

Temelde şöyle bir yapı ile düşünmelisin.

Minimum çalışan ürün 2

Online ürün oluşturmaya basit bir fikirden başlamalısın.

Örnek: "sporcular için diyet planları sunan bir aplikasyon" veya 

"fotoğrafçılar için ürün fotoğrafı çekmeyi öğreten online bir eğitim seti".

Bir sonraki adım, fikri ayrıştıran , benzersiz bir teklifi oluşturmaya çabalamak olmalı. Evet daha ürünü ortaya koymadan evvel bir benzersiz satış teklifi 'ne sahip olmalısın. Mükemmel veya çok vurucu olmak zorunda değil.

Bunu yapmalısın. Çünkü rekabette daima senin avantajına olacaktır. Bu yüzden başlamadan önce mutlaka ulaşmak istediğin kitleyi daraltarak fikrini çok net bit kitleye odaklamalısın.

Örnek: "Benim aplikasyonum beslenme alışkanlıklarını düzenlemek isteyen genç basketbol oyuncuları için uygundur." veya

"Benim eğitim setim ürün fotoğrafçılığı alanında uzmanlaşmak isteyen fotoğraf meraklıları için uygundur." gibi.

Bundan sonraki adım ise planla ve ilk hedefi belirlemek olmalı.

Nasıl mı?

Minimum çalışan ürün 3

İş fikri → Detaylar → Hayaller

İş fikrin ile ilgili aklına gelen her şeyi not almanı tavsiye ederim. Fikri benimsedikçe kafanda bir sürü ışık yanacaktır. Bunları not almalısın. Çünkü bu heyecan pek uzun sürmeyecektir ve bir süre sonra hayatın doğal akışı ile kaybolup gidecektir.

Fikirleri not almayı alışkanlık haline getirmekte fayda var.

Burada önemli olan bu süreci bir iki gün içerisinde geçmektir. Kesinlikle mükemmeliyetçilik hastalığa kapılmaktan kaçınmak ve basitçe işini bir hedefe odaklamak için hazırlık yapmalısın.

Bunu, aşağıdaki tip sorular ile yapabilirsin.

Ürün veya hizmet nasıl bir yapıda olacak? 

Onu nasıl teslim edeceksin?

En can alıcı özellikleri neler olacak?

Minimum çalışan bir ürün (MVP)

MVP (Minimum viable product) Eric Ries'ın meşhur Lean Startup (Yalın Startup) kitabında bahsi geçen bir kavram.

Minimum çalışan ürün kavramını iş fikrinin basitçe sadece en temel fonksiyonunu yapan küçük bir versiyonu olarak düşünebilirsiniz. Buradaki tek amaç potansiyel bu konu ile ilgili olan kişilerin karşısına çıkıp ürün ile ilgili biraz geri bildirim ve yorum toplamaktır.

Dijital ürün satışı konusunda benim gördüğüm en büyük yanlış anlaşılmalardan birisi bu bence. Bir ürün yaratmak ve onula ilgili bir enerji ortaya koymak çok zor bir süreçtir. Yani işi bu küçük boyutundan düşünmez isen büyük fikrin ağırlığı altında ezilebilir ve bu sebeple hiç başlayamaya bilirsin.

Önemli olan minimum efor ile ortaya küçük bir deneme çalışması ortaya çıkarmaktır. İşin püf noktası önce MVP oluşturup ondan sonra asıl ürüne oradan evirilmektir.

Minimum çalışan ürün 4

Bu neden mi önemli?

Çünkü şuan sadece sen ve fikrin var. Bazı insanların bu fikir ile ilgilenebileceğini ön görüyorsun ve belki de bunun için ücret ödeyebileceklerini düşünüyorsun. Ama bu tabi ki sadece bir varsayım. Bunu öğrenebilmek için önce fikrini test etmelisin.

Ürünün minimum bir versiyonunu yapmak sadece sana sürat kazandırmak ile kalmayacak aynı zamanda aldığın riski minimize etmenin de akıllıca bir yolu olacaktır.

İki farklı senaryo öngörelim. Birincisi mükemmel olmasına çaba sarf edip, üzerinde aylarca vakit ve para harcayarak sonunda ürünü ortaya çıkartmak. Sonra onu satışa çıkartmak fakat kimsenin ürün ile ilgilenmemesi. Tamamını riske edip hepsini kaybetmek.

İkincisinde ise minimum bir iki hafta harcayarak çok küçük bir maliyet ilke ortaya basit bir MVP çıkartmak. Onu yayınladıktan sonra çok ta bir ilgi yaratmaz ise karşınıza iki seçenek çıkacaktır. Ya projeden vazgeçersin (Çokta bir kaybın olmadan) veya daha da derinleşerek ilgili bir kitleye ulaşmak için çabalamaya devam edersin.

Aşağıda bu çok önem verdiğim ve başlangıç aşamasında göz önünde bulundurman gereken süreç ile ilgili oluşturduğum bir illüstrasyon var.

Geri bildirim döngüsü

Bu şekilde hızlıca, minimum çalışan bir prototip ürünü neden mi oluşturuyoruz?

Bunun iki sebebi var:

  1. Müşteri kazanmak: Yen başlayanların hep takıldıkları konuların, fikre, ürüne yada markaya odaklanmak olduğunu görüyorum. Aslında başlangıçta en önemli olan az da olsa biraz ilgi yaramaktır. MVP ilk potansiyel müşterileri bulmaya odaklanmanın yollarından birsidir.
  2. Geri bildirim almak: Bir ürün fikrin var, ama bu senin fikrin, insanlar gerçekten de istediği bu mu acaba? Müşteri veya bazı yorum ve geri bildirimler almaya başladıkça insanlar ne istediklerini ve neye ihtiyaç duyduklarını sana bildirmeye başlayacaklardır. Bu şekilde tahmin kısmını da ortadan kaldırmış oluyorsun.
Minimum çalışan ürün 5

Bu bahsettiğim ikinci sebep her türlü yeni kurulan iş için geçerlidir ve çok değerlidir. Harika ilgi gören ve satan bir ürün uzun süre oturup düşünerek meydana gelemez! Bir geri bildirim döngüsü oluşturarak insanlardan ürüne ve neye ilgili duydukları ile alakalı yorumlar almanız gerekmektedir.

Geri bildirim döngüsünde iki farklı bileşen vardır. İlki basitçe iletişimdir. Beğenirsin yada beğenmezsin ama ortaya koyduğun prototip için mutlaka bazı erken yorumlar gelecektir. İnsanlar ürün ile ilgili neleri sevip sevmediklerinden bahsedeceklerdir. Kafanda cevapsız kalan bir çok soruyu bu şekilde çözebilirsin.

İkincisi ise Test etmektir. İnsanlar genelde ne istediklerini bilmekte pek başarılı sayılmazlar. O sebeple bazen bir müşteriyi mutlu edecek bir özellik diğerlerini etmeye bilir.

Bu arada şunu da eklemek isterim ki bir MVP sadece basit bir web sayfasından da oluşabilir. Yani aslında ürününüz bitmişçesine tüm özelliklerini tanıtan USP barındıran bir sayfa oluşturup, hatta Satın Al düğmesi dahi koyabilirsiniz. 

Tabi ki satın alma düğmesine basınca alınacak bir ürün olmayacak, fakat bunu karşılığında "ilgilendiğiniz için teşekkür ederiz. ürünümüz henüz yapım aşamasındadır. Eposta adresini bırakırsanız yayınlandığında size haber vereceğiz" tarzı bir mesaj gösterebilirsiniz.

Bu şekilde sayfaya trafik sağlayarak satın al düğmesine kaç kişinin bastığını ölçebilirsiniz. Bu test aşaması dahi hem hazırladığınız sayfanın başarısını hem de ürüne duyulan ilgi ile alakalı sana gerçek bir fikir verecektir. Bu tip sayfalara ufak bedellerde ücretli trafik yönlendirmek geri bildirim döngüsü yaratmak için yeteli olacaktır.

(MVP) Minimum çalışan ürün yaklaşımı örnekleri:

Dropbox

Ürünün nasıl kullanılacağını anlatan açıklayıcı videolar oluşturularak popüler bir link sitesinde yayımlandı. Videoyu izleyenler, henüz ürünü kullanmamış olmalarına karşın ürüne geribildirimde bulunabilecek kadar bilgi sahibi oldular. Sadece bir günde ürünü bekleyen kişi sayısı 70 bin artışa geçti.

Zappos

Kurcusu tarafında insanların internetten ayakkabı satın alıp almayacağını test etmek için farklı mağazalardaki ayakkabıların fotoğraflarını çekerek basit bir web sitesinde satışa sundu. Ardından site üzerinden yapılan satışları, geri mağazaya gidip satın alarak alıcısına gönderdi. Bu yöntemle iş fikrin, asgari maliyetle başarılı bir şekilde test etti ve tüketici alışkanlıkları hakkında bir çok şey öğrendi.

Airbnb

Kurucularının Amerika’da gerçekleştirilecek bir konferansa katılacak olan ancak çevre otellerde yer bulamayanlara evlerini açmasıyla ortaya çıktı. İlk etapta harita ve listeleme özellikleriyle birlikte evlerin görselleri basit bir web sitesi üzerinden kitleye sunuldu. Çok ilgi görmesi görmesi ile birlikte ilk versiyonu hayata geçirildi.

Uber

Başlangıçta kurucular ve yakın çevresi tarafından kullanıldı, sadece araç çağırma fonksiyonuna sahip olarak sunuldu. Daha sonra araç takibi, mobil ödeme/kredi kartı ile ödeme, ödemeyi paylaşma gibi özellikler eklenerek geliştirildi.

Buffer

Çok basit bir Landing page ile ürün tanıtıldı ve gösterilen ilgiyi ölçümlemek için muhatapların “fiyatlandırma” adlı bir butona tıklaması istendi. Butona tıklayan kullanıcılar ise e-posta adreslerini paylaşmaları için yönlendirildi. (ekran görüntüleri aşağıda) Ürünü kullanacakların olması bilgisiyle sosyal medya paylaşımlarını zamanlama özelliğine sahip bugünkü Buffer ortaya çıktı.

Fiyatları gör düğmesi

Henüz hazır değiliz. E-posta adresinizi bırakırsanız ürün yayınlandığında haber vereceğiz. Mesajı.

Unsplash

Erken müşteriye odaklanarak basit bir web sitesi tasarlandı ve bu siteye sadece 10 adet yüksek çözünürlüklü stok görsel eklendi. Hacker News ile Tumblr Blog’da yayımlanan duyuru ardından birkaç saat sonra ilgili fotoğraflar 20 bin indirilme sayısına ulaştı. Geribildirimlerle birlikte site geliştirilerek ancak sade tasarımı korunarak bugünkü hâlini aldı.

Gelelim bizim yapabileceklerimize "Dijital Bilgi Ürünleri"

Yukarıda sıraladığım işler oldukça kompleks yapılar. e-ticaret yapmak, Yazılım satmak, yada oyun geliştirmek doğru yapıldığı sürece harika iş modelleri ama başlangıç seviyesinde olanlar ve sıfırdan başlamak durumunda olanlar için uygun değil.

Kimseyi hayallerindeki yazılım veya oyun firmasını kurmak istediği için eleştiremem. Ama eğer başlangıç aşamasında bir seçim yapmak gerekiyorsa, daha küçük ve tek başına yönetilmesi daha kolay projelere kalkışmanı tavsiye ederim. İnternetten Ne Satmalı isimli yazımda bu tip yaklaşımlara dikkat çekmek istemiştim.

Küçük ürünler yaratmak bilgi ve hizmetlerini sunabileceğin web siteleri kurmak içinde MVP yaklaşımını kullanabilirsin. Örnek olarak benim yaptığım bir online eğitim setinden bahsetmek istiyorum.

Minimum çalışan ürün 6

Dijital Bilgi ürünü örneği

Ortak bir arkadaşım ile beraber yarattığım ve başarıya ulaştırdığımız ilk ürünlerden birisi 3Ds Max online eğitim seti projesiydi. Bu projede mimarlık öğrencilerine 3ds max programını kullanarak nasıl mimari görselleştirme yapabileceklerini öğretmek istiyorduk.

Şuan oldukça gelişmiş ve olgunlaşmış olan bu projede ilk ürün olarak 7 adet video dersten oluşan çok basit bir bina çalışmasını 3ds max programı ile modelleyip görselleştirmesini yapmayı öğretmeye başlamıştık. Bu tam anlamı ile bir ürün sayılmazdı ama öğrencilerin youtube'da bulamayacağı detayları ve belli bir düzeni içeriyordu.

Yaratmak için sadece birkaç gün uğraşmıştık. Ürünü youtube'a koymadık. Web sitemiz üzerinden ücretsiz olarak ama sitemize de kayıt olma istisnası ile ortaya koymuştuk. Ve tabi umut ettiğimiz şekilde bunu yayınladığımız ilk hafta bu işe para ödemek isteyen insanlar olabileceği hemen kendini göstermeye başlamıştı..

Ürünün ilk görseli.

"3Ds Max ile Bina Modelleme" - 7 adet video dersten oluşan basit bir eğitim seti.

Ardından hızlıca ücretli satabilmek için daha kapsamlı ve yararlı olabilecek bir eğitim setini yapmaya başlamıştık. Onu da yayınladığımız zaman beklediğimiz gibi ilk günden itibaren satışlar gelmeye başlamıştı.

İlk adım basitçe sürdürdüğümüz youtube kanalımız ile paralel yürüttüğümüz blogumuzdu. İlgi çok küçük olsa da (günde 1-2 izlenme) ilk yayınladığımız içeriklere gelen yorumlar ve sitedeki etkileşim ile bu konu hakkında açıkça bir talep olduğu hemen belli oldu.

İkinci adım ücretsiz verdiğimiz sahne dosyalarıydı. Bu tip ücretsiz teklifler bir bilgi ürününe ilgi olup olmadığını test etmek için çok yararlı bir yol olmakta. Bu hazır sahne dosyalarını eposta adresleri karşılığında dağıtıyorduk. 

Bir sürü farklı sahne incelemek bu işi öğrenmek isteyen öğrenciler için çok faydalı bir katkıydı. Bu şekilde çok ısa bir sürede binlerce eposta toplamayı başardığımızı söyleyebilirim.

Bir sonraki adım eposta listesini büyütmekti. Bu sahne dosyaları dışında zamanla çeşitli konu ile alakalı özel pdf dosyaları oluşturup farklı yollardan da eposta toplamaya devam ettik. Bu şekilde toplu maillar atarak bir sürü faydalı geri bildirim aldık. 


Bu şekilde nasıl bir ürün istersiniz tarzında gönderdiğim bir ankete onlarca cevap gelmişti. İlk ücretli ürünü bu sürecin üzerine oluşturduk.

Ürünü çokta düşük olmayan bir fiyata yayınladıktan sonra anında satışlar başladı ve hala sürmekte. İlk eğitim setimiz bir çok eksik ve bitmemişlik barındırıyordu. Ama zamanla bunu tamamlayarak farklı eğitim setleri oluşturup bunları da ilk müşterilerimiz ile ücretsiz paylaştık. 


Bu şekilde çok sadık bir kitleye kavuşmuş olduk. Onlardan gelen bildirimler ile her yaptığımız seti daha da geliştirdik.

Şimdi tüm bu adımlar dijital ürün satışı için şart mı? Hayır ama tüm bu dikkatli uğraş, yavaşça başarıya ulaşmayı sağlayabiliyor.

Sıfırdan çok az masraf yaparak bir sonuca ulaşmak mümkün. Bunu herhangi bir bilgi ürünü ile yapabilirsin. Bildiğin herhangi bir konuyu bir video eğitimi haline getirmeyi başarabilirsen bu şekilde onu online olarak satabilirsin.

Sende yapabilirsin!

Yazımda buraya kadar geldiysen minimum çalışan ürün konusunda ne demek istediğimi anlamışsındır. MVP oluşturmanın özü bir fikri test etmektir. Yani illa büyük bir ürünün küçük versiyonunu da yapmak zorunda değilsin. Ne şekilde yapıyorsan yap fikri test etmek geçerli bir MVP'dir.

Sende kendine bir MVP hedefleyebilirsin. Bunun için kendine bir teslim tarihi koymalısın. Küçük adımlar ile zamanı daraltarak ilerlemelisin. Önemli olan ürünü bitirmek değil teslim etmektir. Mükemmel ürüne ulaşmaktansa %70 tamamlamak genelde fazlası ile yeterli oluyor.

Her şeyden önemlisi eğer bir fikrin varsa onu ne kadar uzak geliyor olursa olsun düşünmeyi bırakıp harekete geçmelisin. Oturmayı bırakıp başlamak için en uygun zaman ŞİMDİDİR.

Mükemmel olmasın! Meydana getir yeter.

Yardıma ihtiyacın var mı?

MVP hakkında sormak istediklerin varsa veya kendi MVP fikrini paylaşmak istersen sana yardımcı olabilirim. Aşağıya bir yorum bırakabilirsin. Tüm yorumları bizzat yanıtlamaktayım.


{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}

Barış Soref

Geçmişteki başarısız geleneksel ticari girişimlerimin ardından tamamen kendi çabalarım ile dijital ürün geliştirme ve pazarlama stratejileri alanında çalışmalarımı sürdürmekteyim. fikirsende platformu üstünden kendine ait dijital ürünlerini nasıl geliştirebileceğini ve nasıl başarılı online bir iş kurabileceğini öğretmeyi amaçlıyorum.

Şunlar da hoşunuza gidebilir

Dijital ürün nedir? İnternetten satış yapmak için fiziksel ürünler yerine dijital ürünleri tercih etmek için 6 sebep

Dijital ürün nedir? İnternetten satış yapmak için fiziksel ürünler yerine dijital ürünleri tercih etmek için 6 sebep

Sana daha faydalı içerikler üretebilmek için bir kaç sorum var. Katkı sağlamak ister misin?

Eğer içeriklerimi okuduysan ve yazılarımı faydalı bulduysan devamı için seni daha iyi tanımak isterim. Bunun için bir takım sorular hazırladım. Aşağıdaki düğmeye basarak soruları görüntüleyebilirsin. 

>